Đôi nét về điện ảnh Nhật Bản.

Nhật Bản là nước có nền công nghiệp sản xuất phim khá phát triển. Các bộ phim của Nhật luôn được đánh giá cao về chất lượng cũng như số lượng.

Từ khi ra đời đến nay, điện ảnh Nhật Bản đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm nhưng vẫn luôn có những tác phẩm đặc sắc và những thế mạnh riêng.



Vào năm 1897, các bộ phim câm đầu tiên đã được sản xuất và công chiếu tại Nhật . Mãi đến tận những năm 1930, phim câm vẫn được phổ biến và phát triển. Hầu hết các bộ phim đều thuộc thể loại phim ma, những bộ phim mang yếu tố kỳ bí, siêu nhiên được gọi là Yurei. Sau đó là các bộ phim về đề tài Lịch sử, đặc trưng là những câu chuyện từ thời Edo, khi Nhật Bản được cai trị bởi chế độ Sogun. Những bộ phim vào thời kì đầu này hầu như đều bị ảnh hưởng bởi kịch Kabuki và Bunraku. Năm 1899, một bộ phim ngắn được ra mắt có tên là “Momijigai” được trình diễn bởi hai diễn viên nổi tiếng của dòng kịch Kabuki.



Bên cạnh việc các bộ phim câm được sản xuất với số lượng lớn thì các bộ phim có tiếng cũng bắt đầu xuất hiện. Các bộ phim xã hội ra đời, những bộ phim thể hiện chân thật các phong trào chính trị, bất đồng chính trị và các tổ chức lao động công đoàn trong những năm 1920 và 1930. Vì vây, đến cuối 1930, sự kiểm soát của chính quyền đối với công nghiệp điện ảnh càng bị siết chặt, các bộ phim bị kiểm duyệt rất gay gắt và cuối cùng hầu như bị cấm chiếu khá nhiều. Chính phủ Nhật đã chiếm được quyền kiểm soát ngành công nghiệp phim và đã thực hiện các bộ phim tài liệu về cuộc sống tại Nhật. Các bộ phim chủ yếu để tuyên truyền giới thiệu về Nhật Bản là một nước có sức mạnh quân sự bất khả chiến bại.



Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn chứng kiến sự xuất hiện của một trong những nghệ sĩ điện ảnh vĩ đại nhất của Nhật Bản, đạo diễn huyền thoại của Nhật Bản Akira Kurosawa, ông đã thực hiện bộ phim đầu tay “Sanshiro Sugata” vào năm 1943 . Thời kỳ vàng son của phim Nhật tiếp tục được phát triển đến năm 1950, bao gồm các bộ phim của Kurosawa, cũng như của các đạo diễn nổi tiếng khác như Yasujiro Ozu và Hiroshi Inagaki, các bộ phim thu hút được sự quan tâm và ca ngợi của thế giới.

Vào thời kỳ này, các bộ phim về Samurai hoặc về viễn tưởng rất chiếm ưu thế. Năm 1954, đạo diễn Honda Ishirou giới thiệu bộ phim khoa học viễn tưởng “Gojira” (Godzilla), một tác phẩm có nội dung chống chiến tranh thông qua câu chuyện của một con thú biến thành quái vật do vũ khí hạt nhân. “Gojira” đã nhanh chóng phổ biến ở các nước phương Tây và trở thành một biểu tượng quốc tế của Nhật Bản, nó cũng mở đầu cho dòng phim rất đặc trưng của điện ảnh nước này, dòng phim Kaiju (phim quái vật). Cùng với dòng phim Kaiju, đạo diễn Kurosawa đã cho ra mắt bộ phim thể loại Samurai, “Seven Samurai”, đây được xem là tác phẩm được xét vào hàng kinh điển của thế giới.



Ninja và Yakuza là hai thể loại phim tiếp theo được xuất hiện và năm 1960 và 1970. Vào năm 1967, Suzuki Seijun thực hiện bộ phim “Koroshi no rakuin” về Yakuza, tuy không được đánh giá cao ở thời điểm ra đời nhưng về sau đây được coi là bộ phim hình sự kinh điển. Bên cạnh đó, trong năm 1970, các bộ phim về chủ đề tình dục cũng ra đời, mang giá trị nghệ thuật nhấn mạnh về nét đẹp và sự thẩm mỹ.

Mặc dù là gần như xuất hiện vào thời kì đầu của điện ảnh Nhật Bản, nhưng các bộ phim ma hay Yurei chỉ trở nên phổ biến ở Châu Âu vào tận những năm 1990. Những năm cuối thế kỷ XX, các bộ phim như Ringu, Ju-on đã làm bùng nổ lên cơn sốt phim kinh dị. Được thế giới gọi là “J-Horror” (phim kinh dị Nhật Bản), các bộ phim của thể loại này hầu hết là phim kinh dị tâm lý hoặc các phim có các yếu tố hồi hộp. Chủ đề của phim tập trung là các yếu tố văn hóa dân gian truyền thống Nhật Bản, chẳng hạn như Yokai (tâm linh, ma quỷ, quái vật).

Nhật Bản cũng rất nổi tiếng với những bộ phim hoạt hình, các bộ phim hoạt hình cũng có các thể loại như viễn tưởng, kinh dị, hành động.. Hayao Miyazaki đã sản xuất bộ phim hoạt hình “Princess Mononoke” - bộ phim hoạt hình đầu tiên phá kỉ lục doanh thu tại thị trường điện ảnh Nhật Bản. Ngày nay, phim hoạt hình chiếm hơn một nửa tất cả các bộ phim được sản xuất tại Nhật.



Trong năm nay, hàng loạt các bộ phim của Nhật đang được công chiếu tại Việt Nam. Những bộ phim một thời đã đi vào lòng khán giả Việt như Oshin, chuyện nữ tiếp viên hàng không... Hay các bộ phim có rating cao bên Nhật như phim Hana Kimi, Hậu Cung, mẹ chồng nàng dâu... đang được khởi chiếu trên đài truyền hình thành phố Hồ Chí Minh.

Theo 24H